readers-zahra-abdi-janati-ataee

ترانه هم زبان عشق است و هم نفرت. هم امید و هم ناامیدی، هم رنج و و هم خروش اعتراض.

زهرا عبدی - نویسنده و شاعر
صدای ایرج جنتی عطایی را وقتی دخترکی دوازده ساله بودم از ترانه جدا کردم و شنیدم. صدایش برای من بلندتر و زیباتر از صدای خواننده بود چون صدای کلمه بود. نسل من به ترانه ترانه‌ی او احساساتی چون عصیان و خروش و تن ندادن وامدار است. خوشحالم که توانستم به او بگویم چه میزان بر نسل من تاثیر گذاشته است. اگر به وجیزه تن ندادیم، از معجزت کلمات عصیان کسانی چون ایرج جنتی عطایی است.
ترانه در ادبیات امروز جهان، گاهی نقش اساطیری عصای موسا را دارد وقتی چنین می‌شکافدت و راه می‌نمایدت، گذر می‌دهدت و به نجات‌ات می‌رساند. 
ترانه گاهی جانت می‌دهد و گاهی جانت می‌ستاند. ترانه توامانی شگفت‌انگیزِ ذات غلیظ و رقیق ِادبیات است وقتی چنین کلمه به کلمه تو را در خود  فرو می‌کشد و آنگاه کلمه به کلمه از خود به درت می‌کند:
متن ترانه در همه جای جهان و در همه‌ی فرهنگها تاثیر عمیق و ماندگاری بر زبان و زندگی و اندیشه مردم دارد. 
اولین باری که "کوچه" را شنیدم، دوازده ساله بودم. آن موقع نمی‌دانستم که استعاره چه صنعت ادبی مهمی است. هرگز یادم نمی‌رود مدت‌ها فکر می‌کردم آن کدام کوچه است که میان همه‌ی کوچه‌ها بن‌بست است؟ بعدها این کوچه را در ترانه‌ی "وطن پرنده‌ی پر در خون" یافتم. کوچه استعاره از وطن بود. بزرگتر شدم و با ادبیات بیشتر روزگار گذراندم. ترانه‌هایی عطایی برایم لذت محض شد.‌ دیگر می‌دانستم چطور شاعر با جادوی کلمه، مشبه را با یکی از اجزا یا ویژگی‌های مشبه‌ می‌آورد تا باقی تشبیه را خودت‌ هی کامل کنی و هی لذت ببری.
ترانه شاید تنها هنری است که نه زمان می‌شناسد و نه مکان و در همه جا روح دارد. از کارگاه قالی‌بافی و شالیزار و کارخانه بگیر، تا پستوی خانه‌ها تا ...صدای ممنوعه‌ی زن‌.
ترانه هم زبان عشق است و هم نفرت. هم امید و هم  ناامیدی، هم رنج و و هم خروش اعتراض. ترانه را هم در پیروزی می‌شنوی و هم در شکست. ترانه در ناخودآگاه نفوذ موثری دارد. جایی می‌نشیند که باید و ایرج جنتی عطایی در شاه‌نشین ترانه به همراه بزرگان دیگری نشسته است. 
ایرج جنتی عطایی با سرودن ترانه‌هایی که برخی از آنها سال‌هاست تصویرهایش در ذهنم هر دم نوبه نو می‌شود برای من فراتر از یک هنرمند که انسان ارزشمندی است.
وقتی او را دیدم در فرصت اندک برایش گفتم که حرف‌هایی که به او می‌زنم، فقط صدای من نیست، حنجره‌ی من نماینده‌ی نسلی است که در برابر کلمات او تمام قد به احترام ایستاده است.
 

Author: Readers

Category: Family

Sub-Category: Community

Date: 2 ماه 3 هفته قبل

For Country: Canada

Happened at: Canada

Share this with: ارسال این مطلب به