ایران استار: محسن بهاروند، معاون حقوقی و امور بین‌الملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی که در چند ماه اخیر و به بهانه پرونده هواپیما اوکراینی چندین بار خواستار عادی شدن روابط با کانادا دست کم در سطح خدمات کنسولی شده است، یادداشت مهمی در روزنامه شرق نوشته که از فحوای آن می‌توان به روایت جمهوری اسلامی درباره روابط با کانادا پس از انقلاب ۱۳۵۷ پی برد. این یادداشت همچنین حاوی یکی دو خبر تازه است که تاکنون در رسانه‌ها به آن اشاره نشده بود.
البته روایت بهاروند منصفانه و بی‌طرفانه نیست و موارد مهمی در آن از قلم افتاده از جمله قتل زهرا کاظمی، خبرنگار ایرانی‌کانادایی در زندان‌های جمهوری اسلامی و تاثیر آن بر روابط دو کشور. بهاروند همچنین کانادا را به برخورد سیاسی با پرونده هواپیما اوکراینی متهم کرده و در عین حال رفتار جمهوری اسلامی را مبتنی بر صداقت عنوان کرده است و البته فراموش کرده بنویسد که جمهوری اسلامی در ماجرای هواپیما اوکراینی تا سه روز ساقط شدن با پدافند سپاه را منکر شده بود.
Sarafi Arz Taheri Exchange Toronto Canada
Han Dong Toronto Canada MP
البته در روایت بهاروند نکات درستی هم وجود دارد از جمله اینکه دود عادی نبودن روابط دو کشور به چشم ایرانیان مقیم کانادا و خانواده‌های آن می‌رود اما باز هم اشاره نکرده که سهم جمهوری اسلامی در عادی نبودن این روابط چیست و مثلا این چه رسم عجیبی در ایران پس از انقلاب است که جمهوری اسلامی اختلافات سیاسی خودش با سایر کشورها را با حمله به سفارت آنها در تهران تسویه می‌کند. جالب است بدانید که روابط سیاسی ایران و کانادا در سطح سفارت هر بار اندکی پس از حمله نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی به سفارتخانه کشورهای خارجی تعطیل شده است؛ اولین بار حمله به سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ و دومین بار حمله سفارت انگلستان در سال ۱۳۹۰ و این نکته‌ای است که خود بهاروند هم به آن اعتراف دارد.

مخالفت کانادا با ارائه خدمات کنسولی به ایرانیان از طریق سفارت سوئیس در اتاوا، واکنش جمهوری اسلامی به محاکمه مقاماتش در دادگاه‌های کانادایی
در ادامه به بخش‌هایی از یادداشت بهاروند اشاره می‌کنیم.

  • ‌وزارت امور خارجه ایران همواره خواستار ایجاد روابط پایدار و دوستانه‌ای با کانادا بوده است. بویژه در سال‌های اخیر که حداقل ۴۰۰ هزار نفر از هم‌وطنان ما در این کشور مقیم شدند. در میان این هم‌وطنان افراد تحصیل‌کرده بسیار است. ازدست‌دادن این سرمایه انسانی ناشی از قصور ما است. نمی‌توان این واقعیت را انکار کرد. ما حداقل کاری که می‌توانستیم انجام دهیم، حفظ ارتباط هم‌وطنان‌مان با میهن، زادگاه و عزیزان‌شان در کشور بود.
  • روابط دو کشور از طرف کانادا همواره روابطی لرزان، ناپایدار و وابسته به حوادث بوده است. ‌‌روابط دیپلماتیک ایران و کانادا در سال ۱۳۳۴ (۱۹۵۵) آغاز شده است. بلافاصله پس از انقلاب پس از وقایع مربوط به لانه جاسوسی در سال ۱۳۵۹ کانادا روابط سیاسی خود را با ایران قطع کرد. این قطعی روابط ۱۰ سال طول کشید و دو کشور در سال ۱۳۶۹ این روابط را از سر گرفتند. قطع این روابط نه به خاطر منافع کانادا؛ بلکه در حمایت از آمریکا صورت گرفت. در خلال این سال‌ها روابط ایران و کانادا هیچ وقت در آرامش نبود. مجددا در سال ۱۳۹۱ پس از وقایع مربوط به سفارت انگلیس کانادا مجددا روابط خود را با ایران به طور کامل قطع کرد که تا امروز این وضعیت ادامه دارد. بهانه کانادا عدم امنیت دیپلمات‌های آن کشور در ایران بود اما در‌حالی‌که دولت بریتانیا سفارت خود را راه‌اندازی کرد و سفیر خود را در تهران مستقر کرد، کانادا هنوز حتی درباره چگونگی برقراری روابط با ایران جز یکی، دو مورد با نمایندگان ایران گفت‌وگو هم نکرده است. ‌دوره دولت محافظه‌کار استیون هارپر را می‌توان بدترین دوران روابط ایران و کانادا دانست... او دولت کانادا را از هزاران کیلومتر دورتر با مسائل سیاسی پیچیده خاورمیانه در هم آمیخت.
  • جمهوری اسلامی ایران همواره آمادگی داشته است که با دولت کانادا وارد گفت‌وگوی سیاسی شده تا با حسن‌نیت مسائل فی‌مابین را حل‌وفصل کند که البته این درخواست‌ها همواره با پاسخ منفی دولت کانادا روبه‌رو شده است. ما تا‌کنون بارها به دولت کانادا پیشنهاد داده‌ایم که گذشته از مشکلات یا اختلافات سیاسی که بین دو کشور وجود دارد، دست‌کم موافقت کنند که سفارت سوئیس در اوتاوا به‌عنوان حافظ منافع ایران به هم‌وطنان ما خدمات کنسولی ارائه دهد تا افراد به خاطر امور ساده شخصی مجبور نباشند به کشورهای دیگر مسافرت کرده و دچار زیان مالی، تضییقات و اتلاف وقت شوند؛ اما این پیشنهاد که بیش از هر چیز یک مسئله بشردوستانه است، باز هم با پاسخ منفی دولت کانادا روبه‌رو است.
  • ‌جدیدترین حادثه‌ای که در روابط ایران و کانادا رخ داده است، شلیک اشتباهی به هواپیمای اوکراینی است که باعث سقوط این هواپیما در تاریخ ۱۸ دی ۱۳۹۸ شد و همه ۱۷۶ سرنشین این هواپیما جان خود را از دست دادند. این یک حادثه تلخ و شوک‌آور برای همه ما بود؛ حادثه‌ای که همه ما را در بهت فرو برد. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در عرض سه روز نتیجه تحقیقات خود را اعلام و علت سقوط هواپیما را شلیک اشتباهی موشک پدافند اعلام کردند. این کوتاه‌ترین زمان در پذیرش مسئولیت یک سانحه هواپیمایی بود. در سهوی‌بودن این اقدام دلایل زیادی وجود داشت. تنها یک دلیل کافی است که به چنین فکری متمایل شویم. هیچ فرد عادی‌ای مرتکب یک عمل خلاف قانون نمی‌شود؛ مگر اینکه قبلا برای اختفای عمل غیر‌قانونی خود برنامه‌ریزی کرده و درباره آن اطمینان پیدا کند. اگر این سخن را بپذیریم، آن‌گاه باید سؤال کنیم که چگونه ممکن است یک دستگاه قدرتمند و بزرگ‌ نظامی در نزدیک فرودگاه بین‌المللی کشور و در ارتفاع ۶۰۰ متری، یک هواپیمای غیر‌نظامی را شناسایی و توسط نیروی پدافند رسمی و سازمانی خود در ارتفاع هزارمتری به آن شلیک کند و بلافاصله مسئولیت آن را هم بپذیرد. هر فرد مبتدی می‌داند که اگر قصد مجرمانه‌ای در کار بود، به صدها روش امکان ارتکاب چنین جنایتی وجود داشت؛ به‌نحوی‌که بتوان آن را نیز انکار کرد.
  • متأسفانه اخبار و اطلاعات عمومی نشانگر این است که دولت کانادا باز هم به حسن‌نیت ایران پاسخ نداده و موضوع هواپیمای اوکراینی را به صورت یک‌جانبه به دادگاه‌های داخلی خود احاله کرده و به دادگاه چراغ سبز نشان داده است تا دعاوی مربوطه را پذیرفته و احتمالا آن را به یک پرونده کیفری علیه مقامات ایران تبدیل کنند. بدیهی است که محاکم کانادا درباره این پرونده صلاحیت ندارند. این واقعه در سرزمین ایران رخ داده است و محکمه ایرانی از همان روز اول در حال رسیدگی به این قضیه هستند. ما اطمینان داریم که رسیدگی محکمه ایران بسیار جدی، دقیق و منصفانه خواهد بود و قصورکنندگان در هر موقعیت و مرتبه‌ای باشند، در این فاجعه مجازات خواهند شد. تاکنون شش نفر به علت قصور در این قضیه متهم شده‌اند و رسیدگی به جرائم آنها در حال رسیدگی است. علاوه بر ‌این تعداد دیگری نیز تا‌کنون با تنبیهات اداری روبه‌رو شده و در حد قصور خود به مجازات رسیده‌اند.
  • دولت کانادا اگر در موضع خود برای کمک به بازماندگان قربانیان این حادثه صادق است و فراتر از آن اگر برای ایرانیان مقیم آن کشور اهمیت قائل است، ابتدا از تضییقات و مشکلاتی که برای بیش از ۴۰۰ هزار ایرانی مقیم آن کشور ایجاد کرده، دست بردارد و اجازه بدهد ایرانیان مقیم کانادا از طرف ایران خدمات کنسولی دریافت کنند و برای پیگیری حادثه سقوط هواپیما از مسیر قانونی و حقوق بین‌المللی خارج نشود؛ در غیر‌این‌صورت هیچ موفقیتی کسب نکرده و با دستان خالی خود در آینده تنها بر درد و رنج جانکاه آنها خواهد افزود. از طرف دیگر اگر دولت کانادا قصد داشته باشد با اقدامات یک‌جانبه و با اتکا به مسائل حقوقی در بررسی سانحه و سایر اقدامات قانونی متعاقب آن اخلال ایجاد کند، ما از این پس هیچ‌گونه همکاری‌ای به جز حداقل تعهدات بین‌المللی خود، با این کشور نخواهیم داشت.
Date: Sunday, September 13, 2020 - 20:45

درباره نویسنده

دیگر مطالب مرتبط

insurance بیمهWebsite Design

Share this with: ارسال این مطلب به