زنگولههای نقرهای و طلایی، قهقههای پیرمرد چاق و ریش سفید، کاروان گوزنهای قهوهای، و هدیههای رنگارنگ، حسابی شادی آورند
هنوز در گوشه گوشه شهر تزیینات قرمز اناری و سبز چمنی دیده میشود. جورابهای قرمز و سفیدی که از ماه دسامبر کنار در یا تاقچه، آویزان ماندهاند، نشان از انتظاری شیرین است برای آمدن بابانوئل با آب نبات عصایی با طعم نعنا. ستاره طلایی هم که بالانشین درخت کاج کریسمس است. زنگولههای نقرهای و طلایی، قهقههای پیرمرد چاق و ریش سفید، کاروان گوزنهای قهوهای، و هدیههای رنگارنگ، حسابی شادی آورند. هر کدام از این رنگها معنی خاصی دارند. سبز کریسمسی بایستی تند باشد، تا با سبز روشن مخصوص جشن ایرلندیهای مسیحی که در ماه مارس با آمدن برگ سه پر شبدر، از راه میرسد قاطی نشود. پرچمدار مراسم روز سنت پاتریک، یک برگ تنها است. به راستی رنگها و شکلها، با مناسبت درهم آمیختهاند تا انسان معناها را از یاد نبرد. خطوط و اشکال و رنگها، چشمان ما را به مهمانی میبرند، حس ما را دگرگون میکنند، و بی هیچ سرو صدا و ادعایی، بار فرهنگ را به دوش میکشند. اینها را که خواندیم، و متوجه تاثیر هنرهای تصویری شدیم، حالا وقت آن شده که به سند آموزشی هنر انتاریو سری بزنیم تا با بخشی دیگر از آنچه فرزندانمان در مدرسه فرا میگیرند آشنا شویم. یادآور میشوم زمان کودکی ما، منظور از درس هنر، فقط همین هنرهای تصویری بود، ولی در انتاریو چهار رشته: رقص، نمایش، موسیقی، و هنرهای تصویری، همگی جزو درس هنر محسوب میشوند.
در کلاس اول دانشآموزان کمی با شش عنصر طراحی (elements of design) آشنا میشوند و تنها یک اصل طراحی (principle of design) را میشناسند:
عنصر طراحی اول خط (line) است. آنان متوجه میشوند که خطوط تفاوت و تنوع زیادی دارند و ممکنست دندانهدار و ناهموار، منحنی، شکسته، ناپیوسته، منحنی و فنری، صاف، موجدار، زیگزاگی، باشند. یاد میگیرند که خطوط همه جا هستند: در زندگی روزانهمان همه جا دیده میشوند؛ یا اینکه ما آنها را به وجود میآوریم.
عنصر دوم هم شکل و فرم (shape and form) است. دانشآموزان یاد میگیرند که شکلها یا هندسی هستند یا ارگانیک. مثلا مکعب یا دایره اشکال هندسی محسوب میشوند، و شکل ابر و گل، ارگانیک.
عنصر سومی که در کلاس هنر آموخته میشود، فضاست(space). انتقال حس فضا را با کوچک کشیدن جسمی که قرار است دورتر باشد، و قرار دادن در مکانی نظیر بالای صفحه کاغذی، به بچهها یاد میدهند. فاصله کم یا زیاد خطوط به یکدیگر، عمودی یا افقی بودنشان، بیرون یا داخل هر شکل بودن، درک فضا در تصویر را نشان میدهد.
عنصر چهارم یا رنگ (color) را در کلاس اول آنقدر میدانند که رنگهای اصلی (قرمز، زرد، آبی) را مخلوط کنند و رنگهای دیگر را بدست آورند؛ رنگهای گرم مثل قرمز و نارنجی را از رنگهای سردی نظیر آبی و سبز متمایز کنند.
عنصر پنجم هم بافت (texture) است. میآموزند که: بافتهای مختلفی نظیر کرکی پُرزدار، زبر، ناهموار، و صاف، با هم تفاوت دارد، تغییرات یک بافت چگونه است، طرحی که میتواند با خطوط، بافتی را نشان دهد، مثل پوست مار، و نیز انتقال بافت را هم با گذاشتن کاغذ بر روی بافت خاص (مثلا سکه) و کشیدن مداد شمعی بر روی کاغذ، تمرین میکنند.
و سرآخر عنصر ششمی که تمرین میکنند مقدار و ارزش (value) است: بدانند هر تصویر چقدر روشن یا تیره است.
تنها اصلی طراحی که در کلاس اول به آن تاکید میشود شناخت تضاد (contrast) میباشد. دانشآموزان باید فرق بین روشنی و تاریکی، کوچک و بزرگ، رنگ خالص و رنگ ترکیبی، را فرابگیرند.
در کلاس دوم هم منوال دروس همین است با کمی پیشرفت:
در باب خط آنچه به مهارتهایشان اضافه میشود، شناخت خطوط افقی، عمودی، و مایل است؛ و نیزخطوطی که معرف حرکت هستند: خطوط نوکدار، خطوط منحنی و جهت دار؛ و خطوط داخلی شکلها.
در موضوع شکل و فرم هم آنچه در کلاس دوم میآموزند، اشکال متقارن است، مثل فرمهایی که در یک ساختمان دیده میشود.
برای فضا هم اینجا یاد میگیرند که چگونه روی هم قرار دادن دو جسم (بودن یا نبودن فاصله) میتواند در تصویر، عمق ایجاد کند.
در مورد رنگ هم آنچه که حالا به دانششان افزوده خواهد شد اینست که رنگهای ثانویه مثل بنفش، نارنجی، و یا سبز را چطور درست کنند و میزان مساوی از رنگهای اولیه، چه چیزی به ما خواهد داد. همچنین میآموزند که با میزان محدودی از امکانات (شما بخوانید ریخت و پاش کم)، پالت رنگ را چگونه استفاده کنند.
شناخت انواع بافت برای کلاس دومیها کمی مفصلتر میشود: بافت اجسام آشنایی نظیر پوست زبر درخت، بشقاب پلاستیکی صاف، پارچه خشک راه راه کبریتی؛ و نیز ایجاد بافت با استفاده از خطوط، مثلا خطهای کوتاه و صاف برای نشان دادن بافت زبر؛ و البته استفاده از رنگهای غلیظ برای نشان دادن بافت.
ارزش در این پایه آموزشی بسنده میشود به سایه زدن، و تمیز قایل شدن بین روشن و تیره.
به عنوان اصول طراحی آنچه که در کلاس دوم میآموزند هم اینست که تکرار و ضرباهنگ (ریتم) را در هنرهای تصویری درک کنند: تکرار رنگ و طرح را متوجه شوند و بدانند تاثیر ایجاد میکند؛ طرحهای پیشامدی (random) جایگزین، و باقاعده را در تصاویر و اشیای محیط پیرامون نظیر پارچه و لباس و موزاییک دیوار و کف پوش زمین، و حتی در آثارهنریای که میبینند کشف کنند.
خلاصه آنطور که در این سند نگاشته شده است و ما با هم دیدیم، بخت با فرزندان ما یار است تا هنرهای تصویری را به طور اصولی فرا بگیرند و در سالهای بالاتر، بتوانند بر پایه این آموختهها، آثار هنری فاخری تولید کنند. هفته بعد هم مبانی و اصول هنری کلاس پایههای بعدی را از نظر میگذرانیم تا بیشتر بدانیم فرق "هنر" و کاردستی در چیست. از شنیدن سوالات و نظرات شما خوشحال میشوم. منتظر میمانیم.
در کلاس اول دانشآموزان کمی با شش عنصر طراحی (elements of design) آشنا میشوند و تنها یک اصل طراحی (principle of design) را میشناسند:
عنصر طراحی اول خط (line) است. آنان متوجه میشوند که خطوط تفاوت و تنوع زیادی دارند و ممکنست دندانهدار و ناهموار، منحنی، شکسته، ناپیوسته، منحنی و فنری، صاف، موجدار، زیگزاگی، باشند. یاد میگیرند که خطوط همه جا هستند: در زندگی روزانهمان همه جا دیده میشوند؛ یا اینکه ما آنها را به وجود میآوریم.
عنصر دوم هم شکل و فرم (shape and form) است. دانشآموزان یاد میگیرند که شکلها یا هندسی هستند یا ارگانیک. مثلا مکعب یا دایره اشکال هندسی محسوب میشوند، و شکل ابر و گل، ارگانیک.
عنصر سومی که در کلاس هنر آموخته میشود، فضاست(space). انتقال حس فضا را با کوچک کشیدن جسمی که قرار است دورتر باشد، و قرار دادن در مکانی نظیر بالای صفحه کاغذی، به بچهها یاد میدهند. فاصله کم یا زیاد خطوط به یکدیگر، عمودی یا افقی بودنشان، بیرون یا داخل هر شکل بودن، درک فضا در تصویر را نشان میدهد.
عنصر چهارم یا رنگ (color) را در کلاس اول آنقدر میدانند که رنگهای اصلی (قرمز، زرد، آبی) را مخلوط کنند و رنگهای دیگر را بدست آورند؛ رنگهای گرم مثل قرمز و نارنجی را از رنگهای سردی نظیر آبی و سبز متمایز کنند.
عنصر پنجم هم بافت (texture) است. میآموزند که: بافتهای مختلفی نظیر کرکی پُرزدار، زبر، ناهموار، و صاف، با هم تفاوت دارد، تغییرات یک بافت چگونه است، طرحی که میتواند با خطوط، بافتی را نشان دهد، مثل پوست مار، و نیز انتقال بافت را هم با گذاشتن کاغذ بر روی بافت خاص (مثلا سکه) و کشیدن مداد شمعی بر روی کاغذ، تمرین میکنند.
و سرآخر عنصر ششمی که تمرین میکنند مقدار و ارزش (value) است: بدانند هر تصویر چقدر روشن یا تیره است.
تنها اصلی طراحی که در کلاس اول به آن تاکید میشود شناخت تضاد (contrast) میباشد. دانشآموزان باید فرق بین روشنی و تاریکی، کوچک و بزرگ، رنگ خالص و رنگ ترکیبی، را فرابگیرند.
در کلاس دوم هم منوال دروس همین است با کمی پیشرفت:
در باب خط آنچه به مهارتهایشان اضافه میشود، شناخت خطوط افقی، عمودی، و مایل است؛ و نیزخطوطی که معرف حرکت هستند: خطوط نوکدار، خطوط منحنی و جهت دار؛ و خطوط داخلی شکلها.
در موضوع شکل و فرم هم آنچه در کلاس دوم میآموزند، اشکال متقارن است، مثل فرمهایی که در یک ساختمان دیده میشود.
برای فضا هم اینجا یاد میگیرند که چگونه روی هم قرار دادن دو جسم (بودن یا نبودن فاصله) میتواند در تصویر، عمق ایجاد کند.
در مورد رنگ هم آنچه که حالا به دانششان افزوده خواهد شد اینست که رنگهای ثانویه مثل بنفش، نارنجی، و یا سبز را چطور درست کنند و میزان مساوی از رنگهای اولیه، چه چیزی به ما خواهد داد. همچنین میآموزند که با میزان محدودی از امکانات (شما بخوانید ریخت و پاش کم)، پالت رنگ را چگونه استفاده کنند.
شناخت انواع بافت برای کلاس دومیها کمی مفصلتر میشود: بافت اجسام آشنایی نظیر پوست زبر درخت، بشقاب پلاستیکی صاف، پارچه خشک راه راه کبریتی؛ و نیز ایجاد بافت با استفاده از خطوط، مثلا خطهای کوتاه و صاف برای نشان دادن بافت زبر؛ و البته استفاده از رنگهای غلیظ برای نشان دادن بافت.
ارزش در این پایه آموزشی بسنده میشود به سایه زدن، و تمیز قایل شدن بین روشن و تیره.
به عنوان اصول طراحی آنچه که در کلاس دوم میآموزند هم اینست که تکرار و ضرباهنگ (ریتم) را در هنرهای تصویری درک کنند: تکرار رنگ و طرح را متوجه شوند و بدانند تاثیر ایجاد میکند؛ طرحهای پیشامدی (random) جایگزین، و باقاعده را در تصاویر و اشیای محیط پیرامون نظیر پارچه و لباس و موزاییک دیوار و کف پوش زمین، و حتی در آثارهنریای که میبینند کشف کنند.
خلاصه آنطور که در این سند نگاشته شده است و ما با هم دیدیم، بخت با فرزندان ما یار است تا هنرهای تصویری را به طور اصولی فرا بگیرند و در سالهای بالاتر، بتوانند بر پایه این آموختهها، آثار هنری فاخری تولید کنند. هفته بعد هم مبانی و اصول هنری کلاس پایههای بعدی را از نظر میگذرانیم تا بیشتر بدانیم فرق "هنر" و کاردستی در چیست. از شنیدن سوالات و نظرات شما خوشحال میشوم. منتظر میمانیم.
اگر شما همکاری گرامی ما هستی، مرسی که این مطلب را خواندی، اما کپی نکن و با تغییر به نام خودت نزن، خودت زحمت بکش!
پروتکل علمی - پزشکی جهانی برای مقابله کلیه ویروسهایی مانند کرونا که انتقالشان از طریق بسته هوایی است:
۱- ماسک ان-۹۵ بزنید، کرونا از ماسکهای معمولی رد میشود. ۲- فیلتر هوای قوی هپا بگذارید. ۳- تا جایی که میتوانید از مردم حذر کنید. ۴- تغذیه خوب و سالم داشته باشید، مقادیر زیاد ویتامین C و D مصرف کنید. ۵- بسیار ورزش کنید. ۶- اگر توانستید حتما واکسن بزنید.
۱- ماسک ان-۹۵ بزنید، کرونا از ماسکهای معمولی رد میشود. ۲- فیلتر هوای قوی هپا بگذارید. ۳- تا جایی که میتوانید از مردم حذر کنید. ۴- تغذیه خوب و سالم داشته باشید، مقادیر زیاد ویتامین C و D مصرف کنید. ۵- بسیار ورزش کنید. ۶- اگر توانستید حتما واکسن بزنید.
Date: Wednesday, January 9, 2019 - 19:00
درباره نویسنده/هنرمند
![]() | Leila Kazemzadeh لیلا كاظم زاده معلم رسمی انتاریو و ساکن تورنتو میباشد. او كارشناس ادبیات انگلیسی از دانشگاه علامه طباطبایی و كارشناس آموزش از دانشگاه لیک هد (Lakehead) است. |
ویراستار اول: آرش مقدم؛ ویراستار نهایی: پر ابراهیمی - ویراستاری موقت: عباس حسنلو
ویراستار اول: آرش مقدم؛ ویراستار نهایی: پر ابراهیمی - ویراستاری موقت: عباس حسنلو




















