آگهیCancer Conference TorontoClassico Roma Luxtury

اختری-تاریخ-روزنبرگ-و-رومر-هانس-روبرت‌

دکتر مریم امیر‌احمدی هم او را از بنیان‌گذاران مکتب تاریخی ایران‌شناسی آلمان می‌داند

شرق‌شناسی - 108
روزنبرگ، فردریک آلکساندرویچ
/Rozenberg, Fridrikh Aleksandrovich (1867-1934).
این دانشمند‌ خاور‌شناس متخصص در‌ مطالعات ایرانی، هنرمند نقاشی ایرانی و هندی‌ است‌. وی در یکم مارس 1867 در شهر ویلیاندی‌ جمهوری‌ استونی به دنیا آمد‌. پس از تحصیلات مقدماتی وارد دانشکده زبان‌های‌ شرقی دانشگاه‌ پیترزبورگ و در سال 1899 از آنجا فارغ‌التحصیل شد‌.
از 1902 کارمند و دستیار‌ کارل گرمانو‌ویچ زالمان‌ در موزه آسیائی آکادمی‌ علوم سن‌پیترزبورگ‌ بود.
‌درسال 1912 متصدی همان موزه و در سال 1923 عضو وابسته فرهنگستان علوم‌ اتحاد شوروی‌ و از 1928 کارمند علمی‌ انستیتوی فرهنگ‌ بودائی‌ و بخش شرقی‌ موزه دولتی ارمیتاژ بود‌. ایشان در 5 ژوئن 1934 در شهر لنینگراد در‌گذشت‌. (1).
کتاب‌هائی که روزنبرگ در مورد ایران نوشته است به شرح زیر است‌:
1- کتاب زردشت‌ چا‌پ 1904‌ در شهر پیترز‌بورگ‌.
2-‌ نکاتی در‌باره ادبیات فارسی‌ چاپ شده در پیترزبورگ در سال 1909.
3-‌ بزم و می در حماسه ملی ایران، چاپ 1918 پترو‌گراد که در 1931 توسط مجله شرق‌شناسی k R Cama تجدید چاپ گردیده است‌.
‌4- فهرست نسخ خطی‌ اسلامی ارسالی‌ به موزه آسیائی در نیمه اول سال 1919چاپ پتروگراد 1919.
‌5- ایران 1818-1918 چاپ پترو‌گراد 1920‌.
‌6- در‌باره نقاشی‌های ایرانی - هندی و هندی نوین چاپ پتروگراد 1923.
7-‌ پیرامون‌ نشانه‌های جمع‌ در‌ زبان‌های‌ گروه‌ سُغدی‌ چاپ پتروگراد 1923.
8- بخش بر‌گزیده‌ از کتاب شاهنامه‌ فردوسی (تصحیح، شرح‌ و مقالات پیشگفتاری)‌. چاپ 1934 در شهرهای مسکو و لنینگراد‌.
 
رومر هانس روبرت‌
‌(Roemer, Hans Robert ) 1915-1997
‌تحقیقات در زمینه‌ مطالعات ایرانی و تاریخ تیموریان و صفویان‌. از اهالی آلمان متولد 18 فوریه 1915 در شهر تریر (Trier) پس از آموختن دروس‌ مقدماتی‌ از سال 1934 تا 1938 در دانشگاه‌های برلین وبُن و گوتینگن‌ زیر نظر پاول کاله، ریشار هارتمان، والتر بروکمان، ارنست کونل، هانس هاریش، شُدر، والتر هینتس، ماکسیم براون و ولفرام‌ فون زودن‌ درس خواند و درجه دکتری گرفت‌ و درسال 1950 با تالیف رساله‌ای‌ در زمینه‌ مطالعا‌ت اسلامی‌ وتاریخ ملل مسلمان‌ و ارائه آن به دانشگاه مینتس اجازه تدریس‌ در دانشگاه را گرفت. وی سپس به سمت‌هائی از امور دانشگاهی‌ گمارده شد از جمله از 1949 تا 1956 رئیس فرهنگستان‌ علوم و ادبیات ‌ماینتس بود و درعین حال از 1954استادی‌ مطالعات اسلامی در همان دانشگاه‌ رابه عهده داشت و در سال 1956 به سمت استاد و مشاور‌ علمی‌ بنیاد‌ باستان‌شناسی‌ آلمان در قاهره مصر منصوب گردید و این سمت را تا 1960 عهده‌دار بود. در سال 1960 بورسیه دولت آلمان در بیروت به او داده شد و سال بعد در سال 1961 مدیر بنیاد شرق‌شناسان آلمان‌ در همان شهر شد و به سمت استادی در دانشگاه فرایبورگ نائل آمد و تا 1983 در این پایه باقی بود‌. رومر در ضمن عضویت در انجمن آسیائی پاریس و انجمن شرق‌شناسان‌ آلمان، بنیاد باستان‌شناسی آلمان در برلین، بنیاد مصر‌شناسی و انستیتوی مطالعات‌ آسیائی را داشت از شاگردان ایرانی او دکتر عباس زریاب خوئی‌ معروف است و نیز گروهی از خاور‌شناسان معروف هم از شاگردان او بودند. وی به ایران و ترکیه هم سفر کرده بود‌. این خاور‌شناس در سال1997 در‌گذشت‌ (2).
دکتر مریم امیر‌احمدی هم او را از بنیان‌گذاران مکتب تاریخی ایران‌شناسی آلمان می‌داند و می‌نویسد‌: ایران‌شناسان آلمانی‌ با وجود داشتن نگرشی سنتی به‌ مطالعه زبان‌ و ادبیات ایرانی، با سرعتی‌ چشمگیر‌ به مسائل تاریخی‌ پرداختند و عملا‌ مکتب تاریخی‌ ایران‌شناسی را بنیاد نهادند‌ از پیشگامان‌ این مکتب می‌توان هانس روبرت رومرو هانس شدر، والتر هینتس، برتولد اشپولر و لنتس را نام برد. رومر‌ عمری را به پژوهش‌ تاریخ ایران‌ و جهان اسلام پرداخت و موفق به انتشار یک سری اسناد تاریخی و نسخه‌های‌ خطی فارسی شد‌ و اهمیت‌ شاخه‌ای از "‌مکتب تاریخی" را که نسخه‌شناسی است‌ به پژوهشگران شناساند و آثار متعددی‌ از نوشته‌های تاریخی‌ و دیوانی را منتشر کرد (3).
‌هانس روبرت رومر با تحقیق در‌باره دولت‌ها، نظام، حکومت و تشکیلات دیوانی ایران در روند تکامل مکتب تاریخی ایران‌شناسی‌ پی گرفت (4). وی پیش از در‌گذشت استاد بازنشسته دانشگاه فرایبورگ در رشته تاریخ اسلام بوده است و رساله دکتری‌اش را‌ با عنوان "انحطاط ایران‌ بعد از مرگ اسماعیل شقی" زیر نظر والتر هینتس در دانشگاه گوتینگن‌ نوشت و در سال 1939 / 1318 ش در شهر وورتسبورگ به چاپ سپرد‌. و در نوشتن تاریخ ایران کامبریج هم شرکت داشته است (5). وی در سال 1949/1328 ش مدیریت فرهنگستان علوم و ادبیات تازه تاسیس شده در ماینتس را داشت‌. این خاور‌شناس پرکار‌ و دانشمند با کمک دولت آلمان موقوفات "موسسه شرقی" را در سال 1961/1340ش در بیروت‌ تاسیس کرد و تا سال 1963 سرپرستی آنرا به عهده داشت‌. وی در سال 1362ش/1983 باز‌نشسته شد ولی همچنان به تحقیقات خود ادامه داد و در جلد ششم تاریخ ایران کامبریج بخش اول تا پنجم‌ شامل سلسله‌های‌ جلایریان، مظفریان، سربدران، تیموریان، ترکمانان و صفویان را تالیف نمود که در سال 1986/1365ش به چاپ رسید (6).
این خاور‌شناس سرشناس آلمانی استاد و رئیس بخش‌ شرق‌شناسی دانشگاه فریبورگ هم بوده است و شرح حال او طی مقاله‌ای از آقای عبدالکریم گلشنی‌ در دانشنامه‌ جهان اسلام هم آمده است (7) روزنامه اطلاعات چاپ تهران‌ درسایت خود به تاریخ روز جمعه 4/5/98 / 26جولای 2019 مقاله آقای عبدالکریم گلشنی در دانشنامه‌ جهان اسلام را‌ نقل و منتشر نموده است.(8) و هم‌ در سایت علماء و عرفا‌ مقاله‌ای در شرح احوال و آثار هانس روبرت رومر‌ آمده است‌.
 
نگاهی گذرا به بخشی از آثار رومر در زمینه ایران‌شناسی‌:
1- شکست ایران‌ پس از مرگ شاه اسماعیل دوم (1577-1581)‌ چاپ 1939.
‌2-‌ صور خیال از جلال‌الدین‌ رومی (معرفی‌) چاپ 1977.
‌3- گزارشی از بیست و دومین‌ کنگره بین‌المللی شرق‌شناسان در استانبول چاپ 1951.
4- دشواری‌های‌ حافظ پژوهی و وضعیت موجود‌ برای رفع این دشواری‌ها چاپ ماینز 1951.
5- ملاحظاتی در‌باره واژگان‌ عربی شاهنامه (معرفی‌). چاپ 1953.
6- صفویان متحدان شرقی مغرب زمین‌ در نبرد با ترکان چاپ 1953.
‌7- پیشنهاداتی‌ در‌باره گرد‌آوری‌ اسناد تاریخی‌ ایران در دوران اسلامی چاپ 1954.
8- آثار تازه‌ منتشر شده‌ درباره تاریخ‌ تیمور و جانشینان او چاپ 1957.
9- مشاهدات وُخان (شمال شرقی افغانستان )با همکاری چاپ 1967.
‌10- برخی پیشنهاد‌ها‌ برای نگارش‌ تاریخ جامع ایران‌ چاپ 1969.
‌11-‌ مشکلات تاریخ صفویان‌ پیش از استقرار خاندان، چاپ 1970.
12-‌ اصفهان‌ در آغاز  عصر حکومت صفویان‌ به عنوان‌ پژوهشی تاریخی‌ چاپ کامبریج 1974.
13- جانشینان تیمور چاپ‌ ویسبادن 1974.
‌14-‌ شرق‌شناسی‌ چاپ اشتودگارت 1974.
15-‌ حکومت و سیاست اداری صفویان. (شرح)‌ چاپ 1974 کامبریج‌.
16- اهمیت منابع تاریخی‌ بعد از مغول در شناخت تشکیلات اداری‌ دوران‌های قبلی‌ چاپ در مجله بررسی‌های تاریخی چاپ تهران 1977 5/7 .
17- ایران در عصر جدید از 1350تا 1750 ترجمه از آذر آهن‌چی‌ چاپ دانشگاه تهران اسفند ماه‌ 1380.
18- تاریخ ایران کامبریج جلد ششم‌ ترجمه از دکتر یعقوب آژند‌ در دو مجلد یکی با عنوان تاریخ ایران تیموریان در سال 1379 و دیگری با عنوان تاریخ صفویان‌ در سال 1380 از طرف انتشارات جامی در تهران‌ چاپ شده است و از دوران جلایریان تا دوره صفویان به قلم رومر هانس روبرت است.
19- آشنائی با موسسه شرق‌شناسی آلمان در بیروت، ترجمه لیث زنگنه مجله آئینه میراث مکتوب سال 2 ش3-4.ص126-133.
20- اریکا گلانس‌: به یادگار‌ هانس روبرت رومر، ترجمه کیکاوس جهانداری، فصلنامه فرهنگستا‌ن ش12 زمستان 1376.
 
منابع و ماخذ‌:
1- مؤلفان ومترجمان‌: فرهنگ خاورشناسان، ج4 ص 395 چاپ تهران 1388.
‌2- ماخذ شماره 1ص 457-458 و محمد رستمی‌: ایران‌شناسان و ادبیات فارسی ص446-447 چاپ تهران 1390 هر دو کتاب از انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی‌.
‌3- دکتر مریم میر‌احمدی‌: تاریخ تحولات ایران‌شناسی در دوران باستان ص43 چاپ تهران‌ 1390 از انتشارات طهوری‌.
‌4- همان مؤلف‌: تاریخ تحولات ایران‌شناسی در دوران اسلامی ص 70.
‌5-‌ ویکی‌پدیا دانشنامه آزاد پارسی، مقاله رومر، هانس روبرت‌.
‌6- ویکی‌نور دانشنامه تخصصی، مقاله رومر، هانس روبرت‌.
‌7-‌ دانشنامه جهان اسلام، مقاله رومر به قلم عبدالکریم گلشنی جلد 20 چاپ 1394 , سایت دانشنامه‌ جهان اسلام‌.
‌8- سایت روزنامه اطلاعات چاپ تهران‌ مورخ 4 مرداد 1398‌.
9- سایت علماء و عرفاء‌،‌ مقاله هانس روبرت رومر.
10- اریکا گلانس‌ مقاله به یاد هانس روبرت رومر‌. فصلنامه فرهنگستان‌ ش12 زستان 1376.

Category: Articles

Sub-Category: History

Date: 1 month 3 days ago

For Country: Canada

Happened at: Canada

Share this with: ارسال این مطلب به