سخن و اندیشه - 46
در میان دانشپژوهان و اندیشمندان ایرانی ابراهیم پورداود استاد زبان و فرهنگ ایران باستان و نخستین مترجم فارسی اوستا، فردی استثنایی و منحصر به فرد از نسل طلایی تکرارناپذیر جامعه فرهنگی و دانشگاهی ایران محسوب میگردد. استاد پورداود را میتوان بنیانگذار ایرانشناسی و زندهکننده زبان و ادبیات کهن بویژه زبان اوستایی دانست. او با آگاهی و تسلطی که به زبانهای اوستایی، فرانسه، آلمانی، انگلیسی، عربی و ترکی داشت، نیاز توجه به دانستههای فرهنگی و ادبی قبل از اسلام در ایران را به خوبی درک کرد و عمر خود را در راه تحقیق، پژوهش، آموزش و تالیف آثاری در این زمینه صرف نمود که کاری بس سترگ و ارزشمند بود.
پورداود تمام کتابهای مربوط به ایران قدیم را که به زبانهای گوناگون نوشته شده بود گردآورده و از آنها در جهت تدوین و انتشار آثاری شایسته و مورد نیاز استفاده به عمل آورد.
امروزه ما بر اثر کوششهای پیگیر این استاد بزرگ است که میتوانیم اوستا کتاب زرتشت پیامبر ایرانی را به زبان ساده امروزی مطالعه کنیم و از فرهنگ، اخلاق و حکمت و اعتقادات تاریخی و مذهبی نیاکان خود مطلع شویم. ترجمه و گزارش اوستا برجستهترین کار پورداود به شمار میرود. او با توجه به متن پر از ابهام اوستای نخستین، آن را زیبا و پیرایش شده و با استفاده از واژگان کهن و ترکیبات خوشآهنگ، برای ما به یادگار گذاشته است.
استاد پورداود از نخستین دانشگاهیانی بود که روش تحقیق علمی و آکادمیک را از دانشمندان آلمانی آموخت و ضمن آنکه آن را در کارهای پژوهشی خود بهکار گرفت، به دیگر دانشجویان و پژوهشگران نیز آموزش داد. حاصل آموزشهای این استاد، پرورش انسانهایی نظیر دکتر محمد معین بود که پایاننامه دکترای خود را در دانشگاه تهران به راهنمایی وی پایان برد و در همان آغاز کارهای تحقیقاتی خود به استاد بزرگی چون علیاکبر دهخدا پیوست تا در تدوین لغتنامه او را یاری رساند.
توجه و دقت خاص به ذکر منابع تحقیق، استفاده از جملات کامل، درست و کوتاه، پرهیز از تصنع در نثر، گرایش به روان و سادهنویسی، گنجاندن معانی فراوان در عباراتی کوتاه، دوری از تکرار مطالب و اطناب نوشتار، از ویژگیهای خاص پورداود بود که انجام این کار و ممارست فراوان در آن موجب واژه سازیهای بسیاری شد که با جایگزینی الفاظ عربی با کلمات سلیس فارسی، به گنجینه زبان و ادب فارسی گستردگی و زیبایی خاصی بخشید.
پورداود مقدمات زبان فارسی و عربی را در رشت محل زادگاه خود آموخت و برای دانشاندوزی بیشتر راهی بیروت شد و در آنجا به فراگرفتن زبان و ادبیات فرانسه همت گماشت، سپس به ایران بازگشت و در مسیر مراحل کارهای آموزشی خود دوباره به فرانسه و استانبول رفت و سرانجام در آلمان بعد از آشنایی با ایرانشناسان معروف و روش کار آنها، به این رشته علاقمند گردید و مطالعات عمیق خود را درباره آئین، زبان و فرهنگ ایران باستان آغاز نمود و اوستا کهنترین نوشته موجود ایرانیان را محور اصلی پژوهش خود قرار داد.
استاد پورداود در سال 1303 خورشیدی، در زمان رضاشاه با خانواده خود از اروپا به ایران آمد، مدت کوتاهی ماند و به دعوت پارسیان هند به آن کشور رفت و شش سال در آنجا اقامت گزید و با دستیابی به منابع سرشار و دست اول از تاریخ و فرهنگ و ادب ایران باستان، مطالعاتی را که در آلمان آغاز کرده بود تکمیل نمود و ترجمه و تفسیر اوستا را منتشر کرد. او مدت چند سال دیگر برای مطالعه در فرهنگ ایران باستان به اروپا رفت و مجلدات ادبیات مزدیسنا و تکمیل تفسیر اوستا، یادگار این دوره است. این پژوهشگر بینظیر ایرانی در سال 1311 به دعوت رابیند رانات تاگور شاعر و فیلسوف معروف هند برای تدریس فرهنگ ایران در دانشگاه "ویسو بهارتی" به هندوستان رفت و یک سال در آنجا ماند و تعدادی از اشعار تاگور را هم به زبان فارسی ترجمه کرد.
هنگام تاسیس دانشکده ادبیات در دانشگاه تهران در سال 1313 خورشیدی، از استاد پورداود برای تدریس زبان و ادبیات پیش از اسلام دعوت به عمل آمد و او به ایران بازگشت و از آن پس بیشتر اوقات او به تدریس در دانشکدههای ادبیات و حقوق در رشته فرهنگ ایران باستان، زبان اوستا و تاریخ حقوق ایران اختصاص یافت. وی از سال 1317 عضو پیوسته فرهنگستان ایران شد.
استاد پورداود در سال 1324 انجمن ایرانشناسی را در ایران ایجاد نمود و آموزشگاهی نیز برای اینکار تاسیس کرد. دانشگاه تهران در سال 1325 یادنامهای برای این استاد به کوشش دکتر معین در دو جلد منتشر کرد. پورداود در دیماه 1342 از دانشگاه دهلی درجه دکترای افتخاری دریافت کرد و دو سال بعد به عضویت آکادمی جهانی هنر و دانش درآمد و دولت هند، جایزه تاگور را به او اعطا کرد و در بهمن 1346 به پاس خدمات انسان دوستانه او، از واتیکان نشان علمی و عنوان شوالیه دوسن سیلوستر را بدست آورد.
استاد پورداود در سال 1342 با عنوان استاد برجسته و ممتاز از دانشگاه تهران بازنشسته شد و از آن پس به کار تحقیق و مطالعه ادامه داد تا آن که در 83 سالگی در سحرگاه بیست و ششم آبانماه 1347، چشم از جهان فروبست و در زادگاهش به خاک سپرده شد.
از آثار برجسته این استاد میتوان به کتب زیر اشاره کرد:گاتها، خرمشاه، سوشیانس، یشتها، خرده اوستا، یسنا، فرهنگ ایران باستان، ویسپرد، آناهیتا و ....
استاد پورداود علاوه بر تسلط به کارهای تحقیقاتی و پژوهشی و تدریس، شعر نیز میسرود. پروفسور ادوارد براون، استاد برجسته دانشگاه کمبریج و ایرانشناس بزرگ، در تاریخ مطبوعات، پورداد را شاعری صاحب سبک میشناساند که مهمترین ویژگی او به کار گرفتن واژگان کهن پارسی است. دیوان اشعار این استاد با عنوان "پوراندخت نامه" در بمبئی و با ترجمه به زبان انگلیسی چاپ شده است. استاد دکتر عبدالرفیع حقیقت(رفیع) در کتاب فرهنگ شاعران زبان فارسی، او را شاعر بسیار نامی خوانده و در نگین سخن از او آثاری چاپ کرده است. پورداود دارای اشعار ملی، میهنی و حماسی فراوانی است ولی او خود را هیچگاه به عنوان یک شاعر مطرح نمیکرد، زیرا مقام علمی و دانشگاهیاش آنقدر بالا و ارزشمند بود که شاعری وی را نشان نمیداد، ولی استاد در قالبهای مختلف شعری طبعآزمایی کرده و مجموعه اشعار او شامل، غزل، قصیده، دو بیتی و سرود است. یکی از سرودههای پورداود معروف به "اشم وهو-یتا اهو" برگرفته از نمازی به همین نام در دین زرتشت است که سرشار از معانی لطیف دینی، اخلاقی، اجتماعی و تربیتی است.
عشق به ایران یکی از مفاهیمی است که در شعر استاد پورداود انعکاس فراوانی دارد. قصیده کوتاهی که او در پاریس سروده از احساسات میهن پرستانه و ایران دوستانه او حکایت دارد. در این شعر موضوعهایی در رابطه با علاقه و پرستش طبقات مختلف جوامع بیان گردیده است. ادوارد براون در کتاب تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دوره مشروطیت این قصیده را چاپ کرده است که در حسن ختام این مطلب به چند بیتی از آن اشاره میکنم:
یکی گیتی، یکی یزدان پرستد یکی پیدا، یکی پنهان پرستد
یکی بودا و آن دیگر برهمن دگر زان موسی چوپان پرستد
یکی از روی دستور اوستا فروغ و خاور رخشان پرستد
یکی ذات مسیح ناصری را بسان حضرت سبحان پرستد
گروهی پیرو وخشور تازی حدیث و سنت و قرآن پرستد
پرستد بابی الواح بیان را بهایی اقدس و ایقان پرستد
فقیه آزمند از روی شهوت گهی حور و گهی غلمان پرستد
خروشد عارف اندر وحدت ذات وجوب و جوهر و امکان پرستد
سیه شد روزگار عاشق از عشق سواد طرهی جانان پرستد
نهنگ قلزم اندیشه، شاعر گزاف و یاوه و هذیان پرستد
شنیدستی که رامشگر همه عمر ندا و نغمه و الحان پرستد
نبیند باغبان جز کشته خویش از آن رو لاله و ریحان پرستد
شناسم جمعی از مردان آزاد در ایران کُنده و زندان پرستد
چرا مشتی ز شاگردان پاریس دل و دین داده و نسوان پرستد
برون کرده ز دل مهر وطن را دو زلف و قامت آنان پرستد
اگر پرسی ز کیش "پورداود" جوان پارسی ایران پرستد
در میان دانشپژوهان و اندیشمندان ایرانی ابراهیم پورداود استاد زبان و فرهنگ ایران باستان و نخستین مترجم فارسی اوستا، فردی استثنایی و منحصر به فرد از نسل طلایی تکرارناپذیر جامعه فرهنگی و دانشگاهی ایران محسوب میگردد. استاد پورداود را میتوان بنیانگذار ایرانشناسی و زندهکننده زبان و ادبیات کهن بویژه زبان اوستایی دانست. او با آگاهی و تسلطی که به زبانهای اوستایی، فرانسه، آلمانی، انگلیسی، عربی و ترکی داشت، نیاز توجه به دانستههای فرهنگی و ادبی قبل از اسلام در ایران را به خوبی درک کرد و عمر خود را در راه تحقیق، پژوهش، آموزش و تالیف آثاری در این زمینه صرف نمود که کاری بس سترگ و ارزشمند بود.
لطفا روی عکس تبلیغات زیر کلیک کنید؛ ادامه مطلب پس از این تبلیغات
امروزه ما بر اثر کوششهای پیگیر این استاد بزرگ است که میتوانیم اوستا کتاب زرتشت پیامبر ایرانی را به زبان ساده امروزی مطالعه کنیم و از فرهنگ، اخلاق و حکمت و اعتقادات تاریخی و مذهبی نیاکان خود مطلع شویم. ترجمه و گزارش اوستا برجستهترین کار پورداود به شمار میرود. او با توجه به متن پر از ابهام اوستای نخستین، آن را زیبا و پیرایش شده و با استفاده از واژگان کهن و ترکیبات خوشآهنگ، برای ما به یادگار گذاشته است.
استاد پورداود از نخستین دانشگاهیانی بود که روش تحقیق علمی و آکادمیک را از دانشمندان آلمانی آموخت و ضمن آنکه آن را در کارهای پژوهشی خود بهکار گرفت، به دیگر دانشجویان و پژوهشگران نیز آموزش داد. حاصل آموزشهای این استاد، پرورش انسانهایی نظیر دکتر محمد معین بود که پایاننامه دکترای خود را در دانشگاه تهران به راهنمایی وی پایان برد و در همان آغاز کارهای تحقیقاتی خود به استاد بزرگی چون علیاکبر دهخدا پیوست تا در تدوین لغتنامه او را یاری رساند.
لطفا روی عکس تبلیغاتی کلیک کنید؛ ادامه مطلب پس از این تبلیغات
لطفا روی عکس بنر تبلیغاتی کلیک کنید تا برایتان شماره بگیرد
لطفا روی عکس تبلیغاتی کلیک کنید تا برای شما شماره بگیرد؛ ادامه مطلب پس از این تبلیغات
هنگام تاسیس دانشکده ادبیات در دانشگاه تهران در سال 1313 خورشیدی، از استاد پورداود برای تدریس زبان و ادبیات پیش از اسلام دعوت به عمل آمد و او به ایران بازگشت و از آن پس بیشتر اوقات او به تدریس در دانشکدههای ادبیات و حقوق در رشته فرهنگ ایران باستان، زبان اوستا و تاریخ حقوق ایران اختصاص یافت. وی از سال 1317 عضو پیوسته فرهنگستان ایران شد.
استاد پورداود در سال 1324 انجمن ایرانشناسی را در ایران ایجاد نمود و آموزشگاهی نیز برای اینکار تاسیس کرد. دانشگاه تهران در سال 1325 یادنامهای برای این استاد به کوشش دکتر معین در دو جلد منتشر کرد. پورداود در دیماه 1342 از دانشگاه دهلی درجه دکترای افتخاری دریافت کرد و دو سال بعد به عضویت آکادمی جهانی هنر و دانش درآمد و دولت هند، جایزه تاگور را به او اعطا کرد و در بهمن 1346 به پاس خدمات انسان دوستانه او، از واتیکان نشان علمی و عنوان شوالیه دوسن سیلوستر را بدست آورد.
استاد پورداود در سال 1342 با عنوان استاد برجسته و ممتاز از دانشگاه تهران بازنشسته شد و از آن پس به کار تحقیق و مطالعه ادامه داد تا آن که در 83 سالگی در سحرگاه بیست و ششم آبانماه 1347، چشم از جهان فروبست و در زادگاهش به خاک سپرده شد.
از آثار برجسته این استاد میتوان به کتب زیر اشاره کرد:گاتها، خرمشاه، سوشیانس، یشتها، خرده اوستا، یسنا، فرهنگ ایران باستان، ویسپرد، آناهیتا و ....
استاد پورداود علاوه بر تسلط به کارهای تحقیقاتی و پژوهشی و تدریس، شعر نیز میسرود. پروفسور ادوارد براون، استاد برجسته دانشگاه کمبریج و ایرانشناس بزرگ، در تاریخ مطبوعات، پورداد را شاعری صاحب سبک میشناساند که مهمترین ویژگی او به کار گرفتن واژگان کهن پارسی است. دیوان اشعار این استاد با عنوان "پوراندخت نامه" در بمبئی و با ترجمه به زبان انگلیسی چاپ شده است. استاد دکتر عبدالرفیع حقیقت(رفیع) در کتاب فرهنگ شاعران زبان فارسی، او را شاعر بسیار نامی خوانده و در نگین سخن از او آثاری چاپ کرده است. پورداود دارای اشعار ملی، میهنی و حماسی فراوانی است ولی او خود را هیچگاه به عنوان یک شاعر مطرح نمیکرد، زیرا مقام علمی و دانشگاهیاش آنقدر بالا و ارزشمند بود که شاعری وی را نشان نمیداد، ولی استاد در قالبهای مختلف شعری طبعآزمایی کرده و مجموعه اشعار او شامل، غزل، قصیده، دو بیتی و سرود است. یکی از سرودههای پورداود معروف به "اشم وهو-یتا اهو" برگرفته از نمازی به همین نام در دین زرتشت است که سرشار از معانی لطیف دینی، اخلاقی، اجتماعی و تربیتی است.
عشق به ایران یکی از مفاهیمی است که در شعر استاد پورداود انعکاس فراوانی دارد. قصیده کوتاهی که او در پاریس سروده از احساسات میهن پرستانه و ایران دوستانه او حکایت دارد. در این شعر موضوعهایی در رابطه با علاقه و پرستش طبقات مختلف جوامع بیان گردیده است. ادوارد براون در کتاب تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران در دوره مشروطیت این قصیده را چاپ کرده است که در حسن ختام این مطلب به چند بیتی از آن اشاره میکنم:
یکی گیتی، یکی یزدان پرستد یکی پیدا، یکی پنهان پرستد
یکی بودا و آن دیگر برهمن دگر زان موسی چوپان پرستد
یکی از روی دستور اوستا فروغ و خاور رخشان پرستد
یکی ذات مسیح ناصری را بسان حضرت سبحان پرستد
گروهی پیرو وخشور تازی حدیث و سنت و قرآن پرستد
پرستد بابی الواح بیان را بهایی اقدس و ایقان پرستد
فقیه آزمند از روی شهوت گهی حور و گهی غلمان پرستد
خروشد عارف اندر وحدت ذات وجوب و جوهر و امکان پرستد
سیه شد روزگار عاشق از عشق سواد طرهی جانان پرستد
نهنگ قلزم اندیشه، شاعر گزاف و یاوه و هذیان پرستد
شنیدستی که رامشگر همه عمر ندا و نغمه و الحان پرستد
نبیند باغبان جز کشته خویش از آن رو لاله و ریحان پرستد
شناسم جمعی از مردان آزاد در ایران کُنده و زندان پرستد
چرا مشتی ز شاگردان پاریس دل و دین داده و نسوان پرستد
برون کرده ز دل مهر وطن را دو زلف و قامت آنان پرستد
ادامه مطلب پس از این تبلیغات
اگر پرسی ز کیش "پورداود" جوان پارسی ایران پرستد
لطفا روی عکس تبلیغات زیر کلیک کنید؛ ادامه مطلب پس از این تبلیغات
 |
